1. Strona główna
  2. Narzędzia
  3. Koło podbiegunowe

Koło podbiegunowe północne i południowe na mapie

Aktualizacja: 11 listopada 2026 · Bezpłatne, bez rejestracji

Koło podbiegunowe północne leży na szerokości 66°33′ N i przechodzi przez 8 krajów, a koło podbiegunowe południowe (66°33′ S) biegnie wokół Antarktydy. Oba wyznaczają granicę obszarów, na których występują dzień polarny i noc polarna. Zobacz oba koła na mapie i sprawdź, jak daleko masz do najbliższego.

Szerokość geograficzna
66°33′ N i 66°33′ S
Długość koła
około 15 940 km
Kraje (koło północne)
8
Dzień polarny na kole
około 21 czerwca (północ)

Koło podbiegunowe północne i południowe: porównanie

CechaKoło podbiegunowe północneKoło podbiegunowe południowe
Inna nazwakoło arktycznekoło antarktyczne
Szerokość geograficzna66°33′ N66°33′ S
Co otaczaArktykę z Oceanem ArktycznymAntarktydę
Państwa na linii8brak
Stali mieszkańcy za kołemokoło 4 mlnbrak, tylko stacje badawcze
Dzień polarny na koleokoło 21 czerwcaokoło 21 grudnia
Noc polarna na koleokoło 21 grudniaokoło 21 czerwca

Koło podbiegunowe północne: przebieg i kraje

Koło podbiegunowe północne (arktyczne) opasuje Arktykę. Na północ od niego leży około 4% powierzchni Ziemi. Mieszka tam kilka milionów ludzi, głównie w Rosji (Murmańsk, Norylsk), Norwegii (Tromsø) i Finlandii.

KrajGdzie przechodzi koło
Norwegiaokolice Bodø i lodowca Svartisen
SzwecjaLaponia, okolice Jokkmokk
FinlandiaRovaniemi, Wioska Świętego Mikołaja
RosjaPółwysep Kolski, Salechard, Jakucja
USAAlaska, okolice Fortu Yukon
KanadaJukon, Terytoria Północno-Zachodnie, Nunavut
Grenlandia (Dania)okolice Sisimiut
Islandiawyspa Grímsey

Obszar za kołem podbiegunowym

Obszar położony za kołem podbiegunowym północnym ma około 20 mln km², czyli mniej więcej 4% powierzchni Ziemi, a większość zajmuje Ocean Arktyczny. Żyje tu około 4 mln ludzi. Największe miasta za kołem to Murmańsk (około 270 tys. mieszkańców) i Norylsk w Rosji oraz Tromsø i Bodø w Norwegii. Taki sam obszar za kołem południowym obejmuje większość Antarktydy.

Dzień polarny i noc polarna: ile trwają?

Na samym kole podbiegunowym Słońce teoretycznie nie zachodzi przez jedną dobę w roku i przez jedną dobę nie wschodzi. Im bliżej bieguna, tym dłużej trwają oba zjawiska.

MiejsceSzerokość geograficznaDzień polarnyNoc polarna
Koło podbiegunowe66°33′ Nokoło 1 dobyokoło 1 doby
Murmańsk (Rosja)68°58′ Nod 22 maja do 22 lipcaod 2 grudnia do 11 stycznia
Tromsø (Norwegia)69°39′ Nod 20 maja do 22 lipcaod 27 listopada do 15 stycznia
Longyearbyen (Svalbard)78°13′ Nod 20 kwietnia do 22 sierpniaod 14 listopada do 29 stycznia
Biegun północny90° Nokoło 6 miesięcyokoło 6 miesięcy

Daty przybliżone. Przez załamanie światła w atmosferze słońce o północy widać także nieco na południe od koła.

Koło podbiegunowe południowe

Koło podbiegunowe południowe (antarktyczne) przebiega niemal w całości przez Ocean Południowy i wybrzeża Antarktydy. Nie leży na nim żadne państwo, a jedynymi mieszkańcami są naukowcy ze stacji badawczych. Polska ma w Antarktyce stację im. Henryka Arctowskiego, ale leży ona na Wyspie Króla Jerzego, na północ od koła.

Dlaczego koło leży na 66°33′?

Oś Ziemi jest nachylona o około 23°26′. W dniu przesilenia letniego promienie Słońca docierają więc 23°26′ poza biegun. Odejmując ten kąt od 90°, otrzymujemy szerokość koła podbiegunowego. Ponieważ nachylenie osi zmienia się w cyklu około 41 tysięcy lat, koło powoli wędruje, obecnie w stronę bieguna. Z tego samego powodu powstały zwrotniki.

Ciekawi Cię, jak długi jest dzień tam, gdzie jesteś? Sprawdź godziny wschodu i zachodu słońca.

Najczęściej zadawane pytania

Na jakiej szerokości leży koło podbiegunowe?

Koło podbiegunowe północne leży obecnie na szerokości około 66°33′50″ N, a południowe na 66°33′50″ S. Wartość ta to 90° minus nachylenie osi Ziemi, więc koła przesuwają się powoli w stronę biegunów, o około 14 metrów rocznie.

Przez jakie kraje przechodzi koło podbiegunowe północne?

Przez Norwegię, Szwecję, Finlandię, Rosję, Stany Zjednoczone (Alaska), Kanadę, Grenlandię (Dania) i Islandię, gdzie koło przecina tylko małą wyspę Grímsey.

Co to jest dzień polarny i noc polarna?

Za kołem podbiegunowym latem Słońce przynajmniej przez jedną dobę w ogóle nie zachodzi (dzień polarny), a zimą przynajmniej przez dobę nie wschodzi (noc polarna). Im bliżej bieguna, tym dłużej to trwa, aż do pół roku na samym biegunie.

Gdzie najbliżej Polski przekroczę koło podbiegunowe?

Najbliżej jest w Finlandii i Szwecji. W Rovaniemi w Laponii fińskiej jest słynna Wioska Świętego Mikołaja, przez którą przebiega linia koła, a w Szwecji koło przecina okolice miasteczka Jokkmokk. Z Warszawy do Rovaniemi jest około 1600 km w linii prostej.

Czy na kole podbiegunowym jest zawsze zimno?

Zimy są mroźne i długie, ale lata bywają ciepłe. W fińskiej Laponii latem temperatura przekracza czasem 25°C. Dzięki Prądowi Zatokowemu wybrzeże Norwegii za kołem jest znacznie łagodniejsze niż Syberia na tej samej szerokości.

Czym różni się koło podbiegunowe północne od południowego?

Koło podbiegunowe północne (66°33′ N) otacza Arktykę i przechodzi przez 8 krajów, a za nim mieszka około 4 mln ludzi. Koło podbiegunowe południowe (66°33′ S) otacza Antarktydę, nie przecina żadnego państwa i nie ma za nim stałych mieszkańców.

Jakie miasta leżą za kołem podbiegunowym?

Największe to Murmańsk i Norylsk w Rosji oraz Tromsø i Bodø w Norwegii. Za kołem leżą też Kiruna w Szwecji, Sodankylä w Finlandii i Longyearbyen na Svalbardzie.

Czy zorzę polarną widać tylko za kołem podbiegunowym?

Nie. Zorza polarna najczęściej pojawia się w pasie wokół bieguna magnetycznego, mniej więcej między 65° a 72° szerokości geograficznej, ale przy silnych burzach magnetycznych widać ją znacznie dalej na południe, czasem także w Polsce.

Inne przydatne narzędzia