- Strona główna
- Narzędzia
- Południk zerowy
Południk zerowy (Greenwich)
Południk zerowy, nazywany też południkiem Greenwich, to punkt startowy do liczenia długości geograficznej i stref czasowych. Zobacz, którędy biegnie i przez jakie kraje przechodzi.
- Długość geograficzna
- 0°
- Nazwa
- południk Greenwich
- Ustanowiony
- 1884, Waszyngton
- Kraje na linii
- 8 i Antarktyda
- Przeciwny południk
- 180°, okolice linii zmiany daty
Kraje na południku zerowym
| Kraj | Przez co przechodzi |
|---|---|
| Wielka Brytania | Londyn (Greenwich), East Sussex, Lincolnshire, Yorkshire |
| Francja | Normandia (okolice Le Havre), Akwitania, Pireneje |
| Hiszpania | Aragonia, Walencja (okolice Castellón de la Plana) |
| Algieria | Sahara, okolice Mostaganem |
| Mali | północno-wschodnia część kraju, okolice Gao |
| Burkina Faso | wschód kraju |
| Togo | zachodni skraj kraju |
| Ghana | Tema, port niedaleko Akry |
| Antarktyda | Ziemia Królowej Maud |
Południk zerowy a czas
Od południka zerowego liczy się czas uniwersalny. Dawniej nazywano go GMT (Greenwich Mean Time), a dziś stosuje się czas UTC, utrzymywany przez zegary atomowe. Każde 15° na wschód od Greenwich to teoretycznie godzina później, a każde 15° na zachód godzina wcześniej. Szczegóły znajdziesz na stronie o strefach czasowych.
Ciekawostka: choć Hiszpania i Francja leżą przy południku zerowym, używają czasu środkowoeuropejskiego, takiego jak Polska. W efekcie w Hiszpanii Słońce wschodzi i zachodzi wyjątkowo późno.
Punkt 0°, 0°
Południk zerowy przecina równik w Zatoce Gwinejskiej, około 600 km na południe od Ghany. To miejsce nazywa się żartobliwie Null Island. Nie ma tam żadnej wyspy, jest tylko boja meteorologiczna. Za to w aplikacjach mapowych często „lądują” tam punkty z błędnymi współrzędnymi 0, 0.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest południk zerowy?
To południk o długości geograficznej 0°, od którego liczy się długość geograficzną na wschód i na zachód. Biegnie od bieguna północnego do południowego przez Obserwatorium Królewskie w Greenwich w Londynie.
Przez jakie kraje przechodzi południk zerowy?
Przez Wielką Brytanię, Francję, Hiszpanię, Algierię, Mali, Burkinę Faso, Togo i Ghanę, a na południu przez Antarktydę. Na półkuli północnej przecina też Morze Północne i Morze Śródziemne.
Dlaczego południk zerowy przechodzi przez Greenwich?
W 1884 roku na Międzynarodowej Konferencji Południkowej w Waszyngtonie przedstawiciele 25 państw wybrali południk przechodzący przez obserwatorium w Greenwich. Większość statków korzystała już wtedy z brytyjskich map i tablic nawigacyjnych liczonych od Greenwich.
Czy linia w Greenwich to dokładnie 0° w GPS?
Nie do końca. Współczesny południk zerowy systemu GPS (IERS Reference Meridian) leży około 102 metrów na wschód od historycznej linii w Greenwich. Turyści stojący na mosiężnej linii widzą więc w telefonie długość około 0,0015° W.
Jaka jest długość geograficzna Polski?
Polska leży między około 14°07′ a 24°09′ długości wschodniej. Dlatego czas słoneczny na wschodzie Polski wyprzedza zachód o około 40 minut.