1. Strona główna
  2. Narzędzia
  3. Południk zerowy

Południk zerowy (Greenwich)

Aktualizacja: 1 listopada 2026 · Bezpłatne, bez rejestracji

Południk zerowy, nazywany też południkiem Greenwich, to punkt startowy do liczenia długości geograficznej i stref czasowych. Zobacz, którędy biegnie i przez jakie kraje przechodzi.

Długość geograficzna
0°
Nazwa
południk Greenwich
Ustanowiony
1884, Waszyngton
Kraje na linii
8 i Antarktyda
Przeciwny południk
180°, okolice linii zmiany daty

Kraje na południku zerowym

KrajPrzez co przechodzi
Wielka BrytaniaLondyn (Greenwich), East Sussex, Lincolnshire, Yorkshire
FrancjaNormandia (okolice Le Havre), Akwitania, Pireneje
HiszpaniaAragonia, Walencja (okolice Castellón de la Plana)
AlgieriaSahara, okolice Mostaganem
Malipółnocno-wschodnia część kraju, okolice Gao
Burkina Fasowschód kraju
Togozachodni skraj kraju
GhanaTema, port niedaleko Akry
AntarktydaZiemia Królowej Maud

Południk zerowy a czas

Od południka zerowego liczy się czas uniwersalny. Dawniej nazywano go GMT (Greenwich Mean Time), a dziś stosuje się czas UTC, utrzymywany przez zegary atomowe. Każde 15° na wschód od Greenwich to teoretycznie godzina później, a każde 15° na zachód godzina wcześniej. Szczegóły znajdziesz na stronie o strefach czasowych.

Ciekawostka: choć Hiszpania i Francja leżą przy południku zerowym, używają czasu środkowoeuropejskiego, takiego jak Polska. W efekcie w Hiszpanii Słońce wschodzi i zachodzi wyjątkowo późno.

Punkt 0°, 0°

Południk zerowy przecina równik w Zatoce Gwinejskiej, około 600 km na południe od Ghany. To miejsce nazywa się żartobliwie Null Island. Nie ma tam żadnej wyspy, jest tylko boja meteorologiczna. Za to w aplikacjach mapowych często „lądują” tam punkty z błędnymi współrzędnymi 0, 0.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest południk zerowy?

To południk o długości geograficznej 0°, od którego liczy się długość geograficzną na wschód i na zachód. Biegnie od bieguna północnego do południowego przez Obserwatorium Królewskie w Greenwich w Londynie.

Przez jakie kraje przechodzi południk zerowy?

Przez Wielką Brytanię, Francję, Hiszpanię, Algierię, Mali, Burkinę Faso, Togo i Ghanę, a na południu przez Antarktydę. Na półkuli północnej przecina też Morze Północne i Morze Śródziemne.

Dlaczego południk zerowy przechodzi przez Greenwich?

W 1884 roku na Międzynarodowej Konferencji Południkowej w Waszyngtonie przedstawiciele 25 państw wybrali południk przechodzący przez obserwatorium w Greenwich. Większość statków korzystała już wtedy z brytyjskich map i tablic nawigacyjnych liczonych od Greenwich.

Czy linia w Greenwich to dokładnie 0° w GPS?

Nie do końca. Współczesny południk zerowy systemu GPS (IERS Reference Meridian) leży około 102 metrów na wschód od historycznej linii w Greenwich. Turyści stojący na mosiężnej linii widzą więc w telefonie długość około 0,0015° W.

Jaka jest długość geograficzna Polski?

Polska leży między około 14°07′ a 24°09′ długości wschodniej. Dlatego czas słoneczny na wschodzie Polski wyprzedza zachód o około 40 minut.

Inne przydatne narzędzia