1. Strona główna
  2. Narzędzia
  3. Zwrotnik Koziorożca

Zwrotnik Koziorożca

Aktualizacja: 16 listopada 2026 · Bezpłatne, bez rejestracji

Zwrotnik Koziorożca to najdalej na południe położony równoleżnik, nad którym Słońce może znaleźć się w zenicie. Zobacz jego przebieg na mapie i kraje, które przecina.

Szerokość geograficzna
23°26′ S
Długość
około 36 770 km
Liczba państw
10
Słońce w zenicie
około 21 grudnia

Przebieg Zwrotnika Koziorożca

Zwrotnik Koziorożca biegnie przez Amerykę Południową, południową Afrykę, Madagaskar i środek Australii. Wyznacza południową granicę strefy międzyzwrotnikowej. Dalej na południe Słońce nigdy nie stoi w zenicie.

Kraje na Zwrotniku Koziorożca

KontynentKraje
Ameryka PołudniowaChile, Argentyna, Paragwaj, Brazylia
AfrykaNamibia, Botswana, Republika Południowej Afryki, Mozambik, Madagaskar
Australia i OceaniaAustralia

Pustynie na zwrotniku

Podobnie jak na północy, wzdłuż Zwrotnika Koziorożca leżą wielkie pustynie: Atakama w Chile (jedna z najsuchszych na świecie), Namib i Kalahari w Afryce oraz pustynie środkowej Australii. Przyczyną jest strefa wysokiego ciśnienia, w której powietrze opada i wysycha.

Skąd nazwa?

Dwa tysiące lat temu, w dniu przesilenia grudniowego, Słońce znajdowało się na tle gwiazdozbioru Koziorożca. Z powodu precesji osi Ziemi dziś jest wtedy w gwiazdozbiorze Strzelca, ale nazwa się utrzymała. Odpowiednikiem na półkuli północnej jest Zwrotnik Raka.

Zwrotnik Koziorożca a Polska

Z Warszawy do Zwrotnika Koziorożca jest w kierunku południowym około 8400 km, czyli ponad trzy razy dalej niż do Zwrotnika Raka. W dniu, w którym Słońce stoi w zenicie nad Zwrotnikiem Koziorożca (około 21 grudnia), w Warszawie w południe wznosi się ono tylko na około 14° nad horyzont. To najniżej w całym roku. Dla porównania w czerwcu, w dniu przesilenia letniego, Słońce w Warszawie wznosi się w południe na około 61°.

DzieńSłońce w zenicie nadWysokość Słońca w południe w Warszawie
około 21 czerwcaZwrotnikiem Rakaokoło 61°
około 20 marca i 22 wrześniarównikiemokoło 38°
około 21 grudniaZwrotnikiem Koziorożcaokoło 14°

Najczęściej zadawane pytania

Na jakiej szerokości leży Zwrotnik Koziorożca?

Obecnie na szerokości około 23°26′10″ S (−23,436°). Podobnie jak Zwrotnik Raka, przesuwa się powoli w stronę równika, o około 14 metrów rocznie.

Przez jakie kraje przechodzi Zwrotnik Koziorożca?

Przez 10 państw: Chile, Argentynę, Paragwaj, Brazylię, Namibię, Botswanę, Republikę Południowej Afryki, Mozambik, Madagaskar i Australię.

Które duże miasto leży na Zwrotniku Koziorożca?

Zwrotnik przechodzi przez aglomerację São Paulo w Brazylii, największego miasta półkuli południowej. Leży na nim także australijskie Rockhampton, gdzie stoi pomnik zwrotnika, oraz chilijska Antofagasta.

Kiedy Słońce jest w zenicie nad Zwrotnikiem Koziorożca?

Około 21 grudnia, w dniu przesilenia. Na półkuli południowej jest to najdłuższy dzień roku i początek astronomicznego lata, a w Polsce najkrótszy dzień w roku.

Inne przydatne narzędzia