1. Strona główna
  2. Poradniki
  3. Wschód i zachód słońca: co wpływa na godziny

Wschód i zachód słońca: co wpływa na godziny

· Aktualizacja: 18 listopada 2026 · Czas czytania: 3 min

Godzina wschodu słońca zależy od dwóch rzeczy: od tego, jak daleko na północ jesteś, i od tego, jak daleko na wschód. W Polsce różnica między skrajnym wschodem a zachodem kraju sięga około 40 minut.

Słońce na łuku nad linią horyzontu

Czterdzieści minut różnicy w jednym kraju

Polska rozciąga się na około 10 stopni długości geograficznej. Ziemia obraca się o 15 stopni w ciągu godziny, więc Słońce wschodzi na wschodnim krańcu kraju mniej więcej 40 minut wcześniej niż na zachodnim. W czerwcu w Hrubieszowie świta około 40 minut wcześniej niż w Świnoujściu, a zachód wypada odpowiednio wcześniej.

Druga zmienna to szerokość geograficzna. Im dalej na północ, tym dłuższy dzień latem i krótszy zimą. Dlatego w czerwcu w Gdańsku dzień trwa zauważalnie dłużej niż w Zakopanem, mimo że oba miasta leżą w tej samej strefie czasowej.

Dzień jest dłuższy, niż się wydaje

Między zachodem słońca a ciemnością mija jeszcze sporo czasu. Astronomowie dzielą zmierzch na trzy etapy.

Rodzaj zmierzchuSłońce pod horyzontemCo widać
Cywilny0 do 6 stopnimożna czytać bez światła, widać najjaśniejsze gwiazdy
Żeglarski6 do 12 stopniwidać linię horyzontu nad morzem
Astronomiczny12 do 18 stopniniebo ciemnieje do końca, warunki do obserwacji

W Polsce w czerwcu zmierzch astronomiczny praktycznie się nie kończy: Słońce nie schodzi na tyle nisko, by niebo zrobiło się całkiem czarne. To tak zwane białe noce, słabsze niż skandynawskie, ale zauważalne.

Złota i niebieska godzina

Dla zdjęć liczą się dwa okna. Złota godzina to czas, gdy Słońce jest nisko nad horyzontem, światło jest ciepłe i miękkie, a cienie długie. Niebieska godzina zaczyna się po zachodzie, gdy niebo ma jeszcze głęboki granat, a w miastach zapalają się latarnie. Obie trwają krócej latem niż wiosną i jesienią, bo Słońce zachodzi wtedy bardziej stromo.

Dlaczego o równonocy dzień nie trwa dokładnie 12 godzin

Z definicji powinien, ale nie trwa. Składają się na to dwie rzeczy. Po pierwsze, za moment wschodu uznaje się pojawienie się górnej krawędzi tarczy słonecznej, a nie jej środka. Po drugie, atmosfera załamuje promienie i unosi obraz Słońca o około pół stopnia, więc widzimy je jeszcze wtedy, gdy geometrycznie jest już pod horyzontem. W efekcie dzień równy nocy wypada w Polsce kilka dni przed wiosenną równonocą.

Jak sprawdzić godziny dla swojego miejsca

Godziny dla konkretnego punktu, razem z długością dnia i zmierzchami, pokazuje narzędzie wschód i zachód słońca. Jeśli chcesz zobaczyć, gdzie w tej chwili na świecie jest dzień, a gdzie noc, zajrzyj na mapę dnia i nocy.

Najczęściej zadawane pytania

O ile różnią się godziny wschodu w Polsce?

Około 40 minut między wschodnim a zachodnim krańcem kraju. Ziemia obraca się o 15 stopni na godzinę, a Polska ma około 10 stopni szerokości.

Czym jest zmierzch cywilny?

Okres, gdy Słońce jest od 0 do 6 stopni pod horyzontem. Jest jeszcze na tyle jasno, że można czytać bez sztucznego światła.

Dlaczego latem w Polsce noce są jasne?

Bo Słońce nie schodzi dostatecznie nisko pod horyzont i zmierzch astronomiczny nie zdąża się zakończyć przed świtem.

Kiedy jest złota godzina?

Tuż po wschodzie i tuż przed zachodem słońca, gdy tarcza jest nisko nad horyzontem. Wiosną i jesienią trwa dłużej niż latem.

O autorze

Michał Zarzycki prowadzi serwis MojaLokalizacja.pl. Opisuje narzędzia mapowe i sprawdza dane u źródła: w GUS, IMGW, Poczcie Polskiej i w oficjalnych rejestrach.

Przeczytaj też