Od czego liczy się zero
Do 2019 roku w Polsce obowiązywał układ Kronsztad, w którym zero przyjęto na podstawie poziomu Morza Bałtyckiego mierzonego przy Kronsztadzie koło Petersburga. Obecnie obowiązuje układ zgodny z europejskim systemem odniesienia, oparty na mareografie w Amsterdamie.
Różnica między tymi układami wynosi w Polsce kilkanaście centymetrów. Dlatego Rysy mają dziś w dokumentach 2500 m, a starsze opracowania podają 2499 m. To nie jest zmiana wysokości góry, tylko zmiana punktu, od którego ją mierzymy.
Skrajne wysokości w Polsce
| Miejsce | Wysokość | Uwaga |
|---|---|---|
| Rysy | około 2499 do 2500 m | najwyższy punkt kraju, Tatry |
| Śnieżka | 1603 m | najwyższy szczyt Sudetów |
| Wieżyca | 329 m | najwyższe wzniesienie na pojezierzach |
| Raczki Elbląskie | około 1,8 m poniżej poziomu morza | najniższy punkt kraju, Żuławy |
Średnia wysokość Polski to około 173 m. To mało w skali Europy i wynika z tego, że ponad 90 procent powierzchni kraju leży poniżej 300 m.
Dlaczego telefon pokazuje inną liczbę
Wysokość z odbiornika GPS jest zwykle obarczona błędem dwa do trzech razy większym niż położenie poziome, bo wszystkie satelity znajdują się nad odbiornikiem. Przy błędzie poziomym rzędu 5 m wysokość może być nietrafiona o 10 do 15 m.
Drugi powód jest subtelniejszy: GPS podaje wysokość nad elipsoidą, czyli uproszczonym modelem matematycznym Ziemi, a mapy podają wysokość nad geoidą, która odpowiada poziomowi morza. W Polsce różnica między tymi powierzchniami wynosi około 30 do 40 m. Urządzenia zwykle same ją korygują, ale nie wszystkie i nie zawsze.
Dlatego na stronie wysokość nad poziomem morza podajemy wartość z cyfrowego modelu terenu dla wskazanego punktu, a nie surowy odczyt z telefonu. Model terenu jest stabilny i nie skacze przy każdym odświeżeniu.
Barometr w telefonie, czyli trzeci wynik
Część telefonów ma czujnik ciśnienia i potrafi liczyć wysokość z niego. Ten pomiar jest czuły na zmiany pogody: przejście frontu atmosferycznego potrafi przesunąć wskazanie o kilkadziesiąt metrów bez ruszania się z miejsca. Barometr dobrze pokazuje różnicę wysokości w krótkim czasie, na przykład ile metrów podejścia pokonałeś, ale słabo nadaje się do podania wysokości bezwzględnej.
Kiedy wysokość naprawdę się liczy
- Planowanie wycieczki. Suma podejść mówi o trudności więcej niż długość trasy.
- Zalania i podtopienia. Przy działce nad rzeką kilka metrów różnicy decyduje o wszystkim.
- Zasięg i widoczność. Anteny, panele fotowoltaiczne i instalacje odbiorcze ustawia się z uwzględnieniem wysokości otoczenia.
- Gotowanie w górach. Woda wrze niżej, bo ciśnienie spada. Na 2000 m to już około 93 stopni.



